Hic usenmem, guzel yemek icin yollara duserim, bugun de sadece bir dilim turta icin 3 saat gidis 3 saat gelis olmak uzere 6 saat araba kullandim Lancaster Pennsylvania’ya. Degdi mi peki ?

 

Amis’lerin kasabasi burasi, kucucuk, kutu gibi bir kasaba. Aslinda Amerika’nin bir cok yerinde Amis kasabalari varsa da burasi bir nevi merkez. Hollanda’dan ilk goctuklerinde Pennsylvania’ya gelip yerlesmisler, son derece sessiz ve kendi halinde insanlar, teknolojiyi artik yavas yavas kullanmaya baslamis olsalarda, araba, televizyon, cep telefonu ve bilgisayar hala yasak ev telefonu ise sadece bir iki ev de var, onu da acil durum icin kullaniyorlar. Politikayada karsilar, oy kullanmiyorlar, tek yoneticinin Tanri ve onun bize verdigi Doga olduguna inaniyorlar. Modern zaman insanlari ara ara elestirsede onlari, onlar, bu kucuk din merkezli kult icerisinde, mutlular, ama yalandan degil gercekten mutlular. Bize ilismeyin der gibiler. Kimse de onlara ilismiyor zaten. Devletten yardim almadiklari icin (yol su eletirik gibi) bu hizmetler icin vergide odemiyorlar. Ahir zaman insanlari onlar, islerinin erbabi olmuslar. En onemli gecim kaynaklari tarim ve marangozluk. Ama o bildiginiz marangozluk degil, gercekten evladiyelik olanlardan bahsediyorum. 12 kisilik bir yemek masasi eger bir Amis marangozun elinden ciktiysa yaklasik 15bin dolar’a kadar alici bulabiliyor. Imal ettikleri herseyi 300 yil once yasamis atalarinin imal ettikleri sekilde yapiyorlar, el isciliginin en tavan yapmis haliyle. Amerika’lilar cok sever Amis’leri, derin bir saygi beslerler onlara karsi. Pazar yerlerinde eger Amis tezgahlari varsa, ben dahil olmak uzere onlardan alisveris edilir. Cunku temizlerdir, organiklerdir, durustlerdir, guler yuzlulerdir. Gelenkesel kiyafetlerinin icerisinde cogumuza itici gelebilirler, bu onlari tanimamaizdan kaynaklanan bir on yargidir. Ama bu kasabada onyargilara yer yoktur, irkcilik yoktur, senin tanrin benim tanrimdan daha buyuk yoktur, en onemlisi suc yoktur, Amis evlerinin kapilarinda kilitde yoktur mesela. Eger oradan gecerken oldu ya arabaniz bozulursa, sahiden de hic cekinmeden isigi yanan bir eve girip yardim isteyebilirsiniz, her iceri giren Tanri’nin istegi sonucunda iceri girmistir, o istedi diye bu olmustur. O’nun isteklerine karsi cikilmaz, ve gelene tam anlamiyla Tanri misafiri oldugu belli edilir. Aslinda, derinine inildiginde Sufi’lik ile ne kadar yakin oldugu gozlemlenir, Ne olursan ol, yine de gel… denilen bir yerdir.

Amis kasabalarinda, hosgoru ve empati vardir, onlar sizi neye ve nasil inanmadiginiza bakmaksizin guleryuzle karsilarlar, sizde ayrimcilik yapmazssiniz, yapamazssiniz onlara karsi.

Cunku hemen anlarsiniz, bu insanlar iyilerdir.

Ozgurlukleri kisitli gorunsede, aslinda cok da kisitli degildir, mesela 18 yasina gelen her Amis isterse kult’un disina 18 ayligina cikabilir, imece usulu kult disina cikacak insan icin para toplanir ve o insan istedigi yere gidip istedigi bir hayat tarzini secebilir, 18 ay bitmeden geri donerse, kult icerisinde ki hayatina kaldigi yerden devam eder. Eger 18 ayi gecirirse ama, bir daha donemez. Kult’dan atilir. Ama isin garip kismi kultdan atilanlar bile eninde sonunda hep yasadiklari Amis kasabasina geri donerler. Lancaster’da oyle bi yer, Amis’lerle bir zamanlar Amis olup cikcanlarin yasadigi, tilkilerin her zaman dondugu kurkcu dukkanidir, gidenler zaman gectikce, huzur’un, birlikte yasamanin, doganin kiymetini anlayarak, donerler yurtlarina. Ama 2 sene sonra, ama 10 sene sonra, hep donerler. Eger bir gun yolunuz duserse buralara, birakin New York’u filan, bu kasabayi ziyaret edin. Hosgoru, anlayis, empati denilen kavramlarin 300 yildir nasil ayakta durduguna sahit olun. Ulkemizde inanan inanmayan ayriminin tavan yaptigi su son gunlerde, farkli insanlarin, harmoni icerisinde ve mutlu bir sekilde nasil yasadiklarini izleyin. Haa, birde turta yiyin.

3125726347_21af63e33a_o-700x525

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s