Bu yazi icin nedense sozluk yazarlarindan bazilari “bloğuna koy bunu” dediler. Onlari kirmak yakisik almaz.

dergâh adabini bilip, o edep ile yasamak zor istir. sabir ister. ozveri ister. en onemlisi ise nefs ile savasmayi gerektirir. varoldugunuz surece devam eden omurluk bir savastir bu. dort kapisi 40 mertebesi olan mesagatli bir istir dervis olmak. nefs-i levvame denilen kapidan girilir ki en onemli alt kapilardan biridir. celal mertebesi de denir kimilerince. cok kalinmamasi icab eden saçtan ince kilictan keskin bir mertebedir bu. nefsiniz size dört bir yandan saldirir siz ise beklersiniz. kapi esiğinde bekler gibi. zaten dervis kelimesinin anlamida budur. “eşik.” gunumuz dervislik anlayisi ile 13yy dervislik anlayisi arasinda ki fark ise, o zamanin dervisleri bu yola aşk icin aşk ile cikmislardir. simdikiler ise para ve mevki icin. ki dervisin son mertebesi aşktır. marifet kapisinda bulunur. tanri bile bu kavrami yani “kalp”de olma kavramini” yere göge sigamadim bir kulumun kalbine sigdim” sozuyle sabitlemistir. marifet kapisinin son demidir aşk. o aci cekilmeden tanriyla tek olmak dusunulemez bile. ıste sirf bu sebeple ” leyla’dan gecmeden mevlaya varilmaz” der erenler. sadece din olarak bakilip kucumsenmemesi gereken ve hafife alinmayacak dev gibi bir felsefesi vardir dervisligin.

her cana sadece tasidigi can adina saygi duymayi gerektirir. o kadar alcak gonulludurler ki “canin ustune can olmaz” deyip kosum hayvanlarina binmeyi bile redederler.

seneler alan bir terbiye ve egitimden gecer dervisan. amac insanin maddeden kopup manaya ulasmasidir. tehvide olan inanc ki tehvid yol demektir, insanin ondan gelip yine ona donecegini kabul etmektir.

dervis yolun tek oldugunu bilir, bu bilincle iyi ya da kotu yol yoktur, sadece yolu guzellestiren yoldas vardir. en onemli silahi dua ve zikir olan dervis yol boyunca inandigi tek varligin isim ve isimlerini soyler. halk icinde sessiz, yalnizken sesli. zikir cagirmak demetir. dervis mutlak mulk sahibi olan allahi cagirir. cunku yaratan” beni hic durmadan hatirlayin” demistir ona.

bakmayin siz gunumuzde sagda solda posta coken kendisine seyh diyen insanlara. hepsini toplasaniz bir tane adam cikmaz toplamlarindan. ne muridi olun ne de sozlerini dinleyin. keramet postta degil, nasihattedir. samimi nasihat ise cile cekmis ya da cekmekte olandan gelir. bu sebeple “kaldiralim aradan postu anlayalim dusmani dostu” der kendini bile dervisler.

dervislik kesinlikle din propagandasi degildir, ozunde kimse hicbir sekilde davet edilmez dergaha. lakin gelene git, gidene de gitme denilmez. birey gelmekte de gitmekte de tamamen ozgurdur. tek kural nasihat aksamina ve zikir meclisine katilmaktir. nasihat ile zikir dergahin mutfagidir ve dervis mutfakta piser. Elbette bu yazilanlara bir cogunuz burun kiviracaksiniz, hatta belki din tuccarligidir bu diyeceksiniz. Lakin bahsedilen evren ile insan arasinda ki uyum ve dengedir. Kapali bir akilla inatci bir kisilikle ulasilmasi imkansiz bir deneyimdir bu. Anlayana yeri gelir karįnca olur ders, anlamak istemeyene kainat kitap olup acilsa, ters.